Hoe maak je een toets? Uitgebreide tips voor tijdens de toets

Toetsen horen bij school en kunnen best spannend zijn. Veel leerlingen leren van tevoren wel, maar weten tijdens de toets niet goed hoe ze het moeten aanpakken. Toch kun je juist tijdens de toets zelf veel verschil maken. In deze blog lees je stap voor stap hoe je een toets slim en rustig maakt.

1: Voor je begint: neem de tijd

Wanneer je de toets krijgt, is het verleidelijk om meteen te beginnen. Toch is het slim om eerst rustig te kijken wat er van je wordt verwacht. Door de toets globaal door te lezen, krijg je overzicht en kun je een strategie maken. Let daarbij op:

hoeveel vragen er zijn
welke vragen veel punten waard zijn
welke vragen je makkelijk of moeilijk lijken

Door dit te doen, krijg je overzicht en kun je je tijd beter indelen.

2: Tijd indelen is belangrijk

Een veelgemaakte fout is dat leerlingen te lang blijven hangen bij één moeilijke vraag. Daardoor komen ze in tijdnood. Probeer daarom:

Te beginnen met de vragen die je zeker weet
Moeilijke vragen even over te slaan en later terug te komen
Aan het einde terug te komen op lastige onderdelen

Je haalt zo eerst de “zekere punten” binnen. Dat is altijd slim. Zet een kruisje of cirkel bij de vraag die je even niet weet, ga door naar de volgende en kom er later op terug. Soms helpt een latere vraag je om de juiste informatie weer te herinneren.

3: Lees vragen heel precies

Veel fouten ontstaan doordat vragen niet goed worden gelezen. Let daarom goed op wat er precies gevraagd wordt. Bijvoorbeeld:

Bij “leg uit” moet je een uitgebreid antwoord geven
Bij “noem” is een kort antwoord vaak genoeg
Bij “bereken” moet je meestal je stappen laten zien

Neem altijd even de tijd om de vraag goed te begrijpen voordat je begint met schrijven. Let ook goed op woorden zoals niet, altijd, nooit, verklaar of geef een voorbeeld.

4: Werk netjes en duidelijk

Docenten moeten jouw antwoorden nakijken. Als jouw werk slordig of onduidelijk is, kan dat punten kosten. Zorg daarom dat:

Je handschrift goed leesbaar is
Je antwoorden logisch zijn opgebouwd
Je bij rekenvragen je stappen duidelijk opschrijft

Krijg je meerdere punten voor een vraag (bijvoorbeeld 4 punten)? Dan verwacht de docent meestal een uitgebreider antwoord met meerdere argumenten of stappen. Krijg je maar 1 punt? Houd het antwoord dan kort en bondig.

5: Blijf rustig tijdens de toets

Spanning is normaal, maar teveel stress kan ervoor zorgen dat je minder goed nadenkt. Als je merkt dat je zenuwachtig wordt, probeer tijdens de toets:

af en toe je pen neer te leggen en rustig adem te halen
niet te kijken naar wat anderen doen of hoe snel ze zijn
je aandacht volledig te richten op de vraag waar je mee bezig bent

Een korte pauze kan je hersenen helpen om te resetten, waardoor je daarna beter verder kunt werken en minder fouten maakt.

6: Wat als je het antwoord niet weet?

Het kan gebeuren dat je een vraag echt niet weet. Dat is niet erg, maar het is wel belangrijk hoe je ermee omgaat. Laat een vraag in ieder geval nooit leeg, want vaak kun je nog (deel)punten verdienen. Als je het antwoord niet weet:

schrijf op wat je wél weet over het onderwerp
noteer een formule of begin met een eerste stap (bij kernvakken)
geef een voorbeeld of korte uitleg (bij theorievakken)

Blijf ook niet te lang hangen bij één vraag. Zet er een teken bij, ga verder en kom er later op terug. Soms weet je het antwoord dan ineens wel.

Het belangrijkste: laat zien wat je denkt. Daarmee vergroot je altijd je kans op punten.

7: Controleer je werk

Als je klaar bent met de toets, lever hem dan niet meteen in. Gebruik de resterende tijd om je werk nog eens rustig na te kijken. Controle kan ervoor zorgen dat je makkelijk een hoger cijfer haalt. Let bijvoorbeeld op:

slordigheidsfouten, zoals letters of cijfers die verkeerd zijn geschreven
rekenfouten of verkeerd uitgerekende antwoorden
vergeten vragen of stappen

Door alles nog een keer na te lezen, kun je kleine foutjes herstellen en ervoor zorgen dat je antwoorden compleet en duidelijk zijn.

Tot slot

Een toets maken is niet alleen een kwestie van leren, maar ook van slim werken tijdens de toets zelf. Door rustig te blijven, goed te lezen, je tijd verstandig in te delen en je antwoorden overzichtelijk op te schrijven, kun je beter laten zien wat je weet.

Met deze tips vergroot je je kans op een goed resultaat en haal je het maximale uit je voorbereiding.