Wat is arbeidsproductiviteit?

Economie
Arbeidsproductiviteit
Productiefactoren
Arbeidsdeling
ToetsMij
3m leestijd
Laatst gewijzigd 24 aug 2026

In dit artikel leer je wat arbeidsproductiviteit is, hoe je die per arbeidsuur of per werknemer berekent en waardoor de arbeidsproductiviteit kan stijgen. Ook lees je waarom arbeidsproductiviteit belangrijk is voor lonen, prijzen en economische groei.

Samenvatting

Arbeidsproductiviteit is hoeveel er gemiddeld per arbeidsuur of per werknemer wordt geproduceerd. Je berekent het door de productie te delen door het aantal arbeidsuren of werknemers. Betere machines, scholing en arbeidsdeling kunnen de arbeidsproductiviteit verhogen. Als dat op grote schaal gebeurt, kan de economie groeien, doordat met dezelfde hoeveelheid arbeid meer wordt geproduceerd.

Arbeidsproductiviteit geeft aan hoeveel er gemiddeld per eenheid arbeid wordt geproduceerd, bijvoorbeeld per gewerkt uur of per werknemer.

Dat gemiddelde zegt niet wie het hardst zijn best doet. Het hangt ook af van de omstandigheden waarin iemand werkt. Een bakker met een deegmachine kan in een uur veel meer broden maken dan een bakker die alles met de hand kneedt, ook als ze zich allebei even hard inspannen. Arbeid is maar één van de vier productiefactoren die je nodig hebt om te produceren; ook kapitaal, natuur en ondernemerschap beïnvloeden hoeveel een werknemer in dezelfde tijd kan maken.

Hoe bereken je de arbeidsproductiviteit?

Arbeidsproductiviteit in de economie
Ieder één stap: samen krijgen ze in een uur veel meer brood klaar dan drie losse bakkers.

Voor de arbeidsproductiviteit per uur deel je de totale productie door het aantal gewerkte uren: arbeidsproductiviteit = totaal aantal producten ÷ aantal arbeidsuren. Gaat de vraag over de productie per werknemer, dan deel je door het aantal werknemers. Gebruik in teller en noemer steeds dezelfde periode; de productie van één dag hoort bijvoorbeeld bij de arbeidsuren van diezelfde dag.

Voorbeeld: de bakkerij op zaterdag

Bakkerij De Korenbloem heeft drie bakkers in dienst. Ze werken op zaterdag allemaal acht uur en samen bakken ze 480 broden. Er is die dag dus 24 uur gewerkt (want: 3 bakkers × 8 uur = 24 uur). De arbeidsproductiviteit is dan 20 broden per uur (480 broden ÷ 24 uur = 20 broden). Je kunt ook kijken naar wat elke bakker per dag maakt. Dan kom je uit op 160 broden per bakker per dag (480 broden ÷ 3 bakkers = 160 broden).

Een opgave kan de berekening ook omdraaien. Krijg je de arbeidsproductiviteit en het aantal broden dat gemaakt moet worden, dan zoek je het benodigde aantal arbeidsuren. Deel het aantal broden dan door de arbeidsproductiviteit. Controleer je eenheid: broden gedeeld door broden per uur levert uren op.

Voorbeeld: hoeveel uur kost een bestelling?

De bakkerij krijgt een bestelling van 300 broden. De arbeidsproductiviteit is nog steeds 20 broden per uur. Er zijn dan 15 arbeidsuren nodig. Zet de bakkerij er drie bakkers op, dan zijn die daar vijf uur mee bezig (15 uur ÷ 3 bakkers = 5 uur).

Meer productie betekent niet automatisch een hogere arbeidsproductiviteit. Neemt de bakkerij een vierde bakker aan en gaan er op zaterdag 640 broden de deur uit, dan is de arbeidsproductiviteit nog altijd 20 broden per uur (640 broden ÷ 32 uur = 20 broden). De totale productie stijgt, maar de productie per arbeidsuur blijft gelijk.

Check dit!

In een rekenopgave vertelt het woord ‘per’ vaak waarmee je moet delen. Staat er "broden per arbeidsuur", dan horen de arbeidsuren dus in de noemer. Controleer na het rekenen altijd of de eenheid van je antwoord klopt.

Waardoor stijgt de arbeidsproductiviteit?

Om iets te kunnen produceren heb je vier productiefactoren nodig: arbeid (de mensen), kapitaal (machines en gereedschap), natuur (grondstoffen en grond) en ondernemerschap (iemand die het geheel organiseert). Verbeteringen in die factoren kunnen ervoor zorgen dat in dezelfde hoeveelheid arbeid meer wordt geproduceerd en de arbeidsproductiviteit stijgt.

Een bekende manier is arbeidsdeling: het werk opknippen in stappen en die stappen verdelen. Kneedt de één, bedient de tweede de oven en verpakt de derde, dan hoeft niemand steeds van taak te wisselen en raakt iedereen ingespeeld op zijn eigen stap. Ook in een bedrijfskolom zie je zo’n verdeling van werkzaamheden tussen bedrijven terug. Iedere schakel voert een eigen stap uit en voegt daarbij toegevoegde waarde toe.

ProductiefactorWat er beter wordtWat dat in de bakkerij doet
ArbeidScholing en ervaringEen geoefende bakker verspilt minder deeg en werkt sneller
KapitaalBetere machinesEen deegmachine kneedt in vijf minuten wat met de hand een half uur kost
NatuurBetere grondstoffenMeel van gelijke kwaliteit levert minder mislukte baksels op
OndernemerschapSlimmere organisatieEen strakke planning voorkomt dat iemand op de oven staat te wachten

De vier productiefactoren. Arbeidsproductiviteit gaat over de opbrengst van de factor arbeid, maar de andere drie bepalen die opbrengst mee.

Het belang van arbeidsproductiviteit

Als met dezelfde hoeveelheid arbeid meer wordt geproduceerd, ontstaat er ruimte voor bijvoorbeeld hogere lonen, lagere prijzen of een hoger bedrijfsresultaat. Stijgende arbeidsproductiviteit kan ook bijdragen aan economische groei, maar economische groei kan daarnaast andere oorzaken hebben. Daarom is arbeidsproductiviteit een belangrijke maatstaf wanneer economen onderzoeken hoe de productie en welvaart zich ontwikkelen.

Hoe arbeidsdeling, ruil en geld in dezelfde economische keten samenkomen, lees je in ons artikel over ruil en geld in de economie. Met onze oefentoetsen kun je daarna controleren of je arbeidsproductiviteit ook in berekeningen herkent!

Wil je oefenen?

Maak nu de voorbeeldtoets economie om te ervaren hoe ToetsMij werkt.

Toetsen ontwikkeld door 200+ vakexperts
Antwoorden, uitwerkingen en toelichtingen
Bewezen resultaat: hogere cijfers, minder stress
ToetsMij

Alle oefentoetsen op ToetsMij worden ontwikkeld door vakexperts met jarenlange ervaring in het voortgezet onderwijs. Het zijn docenten en specialisten die de lesmethodes van binnenuit kennen en dagelijks werken met de boeken en toetsen die leerlingen op school gebruiken. Zij weten als geen ander hoe een goede vraag eruitziet en op welk niveau leerlingen worden getoetst.

Deel deze pagina met je vrienden

Dit zeggen leerlingen en ouders

10

Toetsmij: de steun in de rug die elk kind verdient

Als ouder wil je maar één ding: dat je kinderen gezien worden, uitgedaagd worden en het vertrouwen krijgen dat ze méér kunnen dan ze zelf soms denken. Voor ons is Toetsmij daarin een gamechanger geweest.

Onze oudste dochter begon ooit op mavo-kader. Een lieve, slimme meid, maar soms onzeker en zoekend naar structuur. Dankzij de toetsen van Toetsmij.....helder, betrouwbaar, precies op niveau en altijd met ruimte om te groeien kreeg ze stap voor stap het vertrouwen dat ze het wél kon. 
En hoe. 
Ze stroomde door naar de havo, haalde haar diploma en volgt nu op eigen kracht de lerarenopleiding. Dat is niet alleen haar verdienste, maar ook het resultaat van materialen die haar serieus namen en haar lieten zien waar ze stond en waar ze naartoe kon.

Ook onze jongste dochter profiteert nu van Toetsmij. Ze doet op school al een aantal vakken op hoger niveau, en juist daar is Toetsmij een uitkomst. De toetsen sluiten perfect aan, dagen uit zonder te overweldigen en geven precies de feedback die ze nodig heeft om verder te groeien. 
Het voelt alsof er iemand meedenkt, iemand die begrijpt dat elk kind anders leert en dat kwaliteit het verschil maakt.

Wat Toetsmij voor ons bijzonder maakt:
- Super betrouwbaar, e weet dat de toetsen kloppen, aansluiten en eerlijk meten. 
- Meedenkend, het voelt alsof er altijd iemand achter de schermen staat die begrijpt wat leerlingen nodig hebben. 
- Topkwaliteit geen rommel, geen gokwerk, maar echt professioneel materiaal waar scholen jaloers op zouden zijn. 

Voor ons is Toetsmij niet zomaar een hulpmiddel. Het is een partner in de ontwikkeling van onze kinderen. Een stille kracht die hen helpt groeien, bloeien en boven zichzelf uitstijgen.

En als trotse ouder kan ik maar één ding zeggen: 
Dankjewel, Toetsmij. Jullie maken écht het verschil.

Marco Braspenning
10

Hele fijne en goede ondersteuning bij…

Hele fijne en goede ondersteuning bij de voorbereiding van de middelbare school toetsen. Havo/vwo brugjaren gebruik gemaakt van Toetsmij. Realistische toetsen. Vraag en antwoorden zijn top. Cijfers zijn omhoog gegaan maar ook het begrip van de stof en hoe een toets is opgebouwd. Goede snelle communicatie met de organisatie. Kortom een aanrader!!!

Mea
10

Eindelijk goede punten!

Mijn dochter heeft vorig jaar haar examen vmbo-GT niet gehaald! Dit jaar was dus extra stress! We zijn gewend en zo liep het nu ook weer dat ze het net op het randje vaak net red. Maarja we wilden geen herhaling van vorig jaar! In de laatste maanden hebben we toen toch gekozen voor toetsmij. Sceptisch maar toch wel te proberen. En nu is ze gewoon geslaagd met hoge punten!!!!!

Ik denk dat dat o.a komt omdat ze geen lezer is en daardoor niets bijblijft. Toetsmij is doen. Ik zeg aanrader!!!!

Thera Ploegmakers , Vlijmen

Zoek in meer dan 10.000 toetsen

Echte toetsvragen, precies aansluitend op jouw lesmethode en leerjaar. Voor alle klassen en alle niveaus

Ik zit in het
en doe
ik wil beter worden in