Duits leestoets oefenen: signaalwoorden, tekstverklaren en examenstrategie
Op deze pagina leer je hoe een Duitse leestoets is opgebouwd en hoe je hem aanpakt. Je krijgt een stappenplan voor het lezen van de tekst, de complete signaalwoordenlijst gesorteerd op functie, uitleg per vraagtype, een methode om onbekende woorden uit de context te halen en een tijdsindeling waarmee je niet vastloopt op de laatste tekst.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Een Duitse leestoets test niet of je elk woord kent, maar of je de structuur van een tekst kunt volgen. Het belangrijkste gereedschap daarvoor zijn signaalwoorden: kleine woorden als aber, deshalb, trotzdem en zwar die aangeven of er een tegenstelling, een oorzaak, een gevolg of een conclusie komt. Wie de signaalwoorden kent, kan de kern van een alinea vaak al bepalen zonder alle woorden te begrijpen. Werk daarnaast met een vaste aanpak: lees eerst de vragen, dan de tekst, en zoek het antwoord altijd terug in de tekst zelf.
Hoe een Duitse leestoets is opgebouwd
Een leestoets bestaat meestal uit twee tot vier teksten met per tekst een reeks vragen. De teksten komen uit Duitse kranten, tijdschriften of websites en gaan over onderwerpen die aansluiten bij je leeftijd: school, media, sport, milieu, werk of jongerencultuur.
Belangrijk om te weten: de vragen staan bijna altijd in dezelfde volgorde als de informatie in de tekst. Vraag 3 gaat dus over een stuk dat na vraag 2 komt. Dat helpt je bij het zoeken en het waarschuwt je als je opeens veel verder in de tekst zoekt dan bij de vorige vraag.
Er is nog iets belangrijks: het antwoord staat altijd in de tekst. Een leestoets test geen algemene kennis en geen eigen mening. Kun je het antwoord niet aanwijzen in de tekst, dan is het waarschijnlijk fout, hoe logisch het ook klinkt.
Stappenplan voor elke tekst
| Stap | Wat je doet | Waarom |
| 1 | Lees de titel, de tussenkopjes en de eerste regel van elke alinea. | Je weet in dertig seconden waar de tekst over gaat en hoe hij is opgebouwd. |
| 2 | Lees eerst alle vragen door. | Je weet waarnaar je zoekt en leest daarna gerichter. |
| 3 | Lees de tekst een keer door zonder te stoppen bij onbekende woorden. | Als je bij elk woord stopt, verlies je de rode draad en de tijd. |
| 4 | Pak de vragen een voor een en zoek de bijbehorende alinea. | De vragen volgen de tekstvolgorde, dus je zoekt steeds verder naar achteren. |
| 5 | Onderstreep de regel waar het antwoord staat. | Zo controleer je bij het nakijken of je antwoord echt in de tekst staat. |
| 6 | Kies je antwoord en ga door, ook als je twijfelt. | Blijf niet hangen. Zet een streepje bij twijfelvragen en kom later terug. |
Stap 2 wordt vaak overgeslagen, maar levert het meeste op. Als je weet dat er een vraag komt over de reden waarom iemand iets doet, ga je bij het lezen automatisch letten op woorden als weil, deshalb en aus diesem Grund.
Signaalwoorden: de kern van tekstverklaren
Signaalwoorden zijn kleine woorden die aangeven wat er in de tekst gaat gebeuren. Ze vertellen je of er een tegenstelling komt, een gevolg, een voorbeeld of een conclusie. Dat maakt ze het handigste gereedschap dat je op een leestoets hebt, want je hoeft de rest van de zin niet volledig te begrijpen om te weten welke kant het opgaat.
Tegenstelling
| Duits | Nederlands |
| aber | maar |
| jedoch | echter |
| doch | toch |
| trotzdem | toch, desondanks |
| dennoch | toch, niettemin |
| obwohl | hoewel |
| im Gegensatz zu | in tegenstelling tot |
| dagegen | daarentegen |
| andererseits | aan de andere kant |
| zwar, aber | wel, maar |
Het paar zwar, aber is er een om te kennen. Zwar kondigt aan dat er iets wordt toegegeven en dat het echte punt daarna komt: Das Handy ist zwar teuer, aber es ist sehr gut. De mening van de schrijver zit in het tweede deel.
Oorzaak en gevolg
| Duits | Nederlands | Wijst op |
| weil | omdat | oorzaak |
| denn | want | oorzaak |
| da | doordat, omdat | oorzaak |
| aus diesem Grund | om deze reden | oorzaak |
| nämlich | namelijk | toelichting |
| deshalb | daarom | gevolg |
| deswegen | daarom | gevolg |
| darum | daarom | gevolg |
| also | dus | gevolg |
| folglich | bijgevolg | gevolg |
| so dass | zodat | gevolg |
Let op also: dat betekent dus en niet ook. Dat verschil kost regelmatig punten. Ook betekent in het Duits auch.
Opsomming en toevoeging
| Duits | Nederlands |
| außerdem | bovendien |
| zudem | daarnaast |
| darüber hinaus | daarnaast, verder |
| erstens, zweitens | in de eerste plaats, in de tweede plaats |
| auch | ook |
| ebenso | eveneens |
| nicht nur, sondern auch | niet alleen, maar ook |
| schließlich | tot slot, ten slotte |
Tijd en volgorde
| Duits | Nederlands |
| zuerst | eerst |
| danach | daarna |
| dann | toen, dan |
| später | later |
| früher | vroeger |
| inzwischen | inmiddels |
| seitdem | sindsdien |
| bevor | voordat |
| nachdem | nadat |
| während | terwijl, tijdens |
| heutzutage | vandaag de dag |
Voorbeeld, conclusie en voorwaarde
| Duits | Nederlands | Functie |
| zum Beispiel | bijvoorbeeld | voorbeeld |
| etwa | bijvoorbeeld, ongeveer | voorbeeld |
| und zwar | en wel, namelijk | verduidelijking |
| insgesamt | in totaal, alles bij elkaar | conclusie |
| zusammenfassend | samenvattend | conclusie |
| kurz gesagt | kort gezegd | conclusie |
| wenn | als | voorwaarde |
| falls | indien | voorwaarde |
| es sei denn | tenzij | voorwaarde |
| einerseits, andererseits | aan de ene kant, aan de andere kant | afweging |
De vijf signaalwoorden die het meest opleveren
aber, trotzdem, deshalb, obwohl en zwar
Deze vijf komen op vrijwel elke leestoets voor en ze bepalen bijna altijd het antwoord op een vraag naar de mening of de reden. Als je maar tijd hebt voor vijf woorden, leer dan deze.
De vraagtypen en hoe je ze aanpakt
| Vraagtype | Hoe je het aanpakt | Valkuil |
| Meerkeuze | Zoek eerst het antwoord in de tekst, kijk daarna welke optie daarbij past. | Twee opties lijken op elkaar en verschillen op een klein woordje als nur of immer. |
| Juist of onjuist | Zoek de exacte regel op. Staat het er niet, dan is het onjuist. | Iets kan waar zijn in het echt maar niet in de tekst staan. Dan is het onjuist. |
| Open vraag in het Nederlands | Antwoord kort en in eigen woorden, en geef alleen wat gevraagd wordt. | Hele Duitse zinnen overschrijven levert vaak geen punt op. |
| Alinea koppelen aan een kop | Kijk naar de eerste en de laatste zin van elke alinea. | Een kop die een woord uit de alinea bevat is niet automatisch de juiste. |
| Woord in de tekst verklaren | Kijk naar de zin ervoor en erna en naar het signaalwoord. | Gok niet op klankgelijkenis met het Nederlands. |
| Wie zegt wat | Onderstreep de namen in de tekst en zet er een letter of nummer bij. | Verwissel de personen niet als er drie of vier meningen in een tekst staan. |
Bij juist of onjuist geldt een strenge regel: alleen wat er letterlijk staat, is juist. Een uitspraak die aannemelijk is maar niet in de tekst voorkomt, is onjuist. Dat voelt tegennatuurlijk, maar het is precies waarop getoetst wordt.
Onbekende woorden: vier manieren om verder te komen
Je zult altijd woorden tegenkomen die je niet kent. Dat is de bedoeling. Er zijn vier manieren om ze alsnog te plaatsen.
| Manier | Hoe het werkt | Voorbeeld |
| Herken de familie | Duits en Nederlands lijken vaak op elkaar in de stam. | Krankenhaus: krank is ziek en Haus is huis, dus ziekenhuis. |
| Splits samenstellingen | Lange Duitse woorden bestaan uit losse delen. Lees van achter naar voren. | Umweltverschmutzung: Umwelt is milieu en Verschmutzung is vervuiling. |
| Gebruik het signaalwoord | Een tegenstelling vertelt je dat het woord het omgekeerde betekent van wat ervoor staat. | Er ist nicht faul, sondern fleißig: fleißig moet het tegendeel van lui zijn. |
| Kijk naar de woordsoort | Is het een werkwoord, een zelfstandig naamwoord of een bijvoeglijk naamwoord? | Een woord met een hoofdletter is in het Duits altijd een zelfstandig naamwoord. |
Pas op met woorden die op het Nederlands lijken maar iets anders betekenen. Die heten valse vrienden en ze worden op toetsen graag gebruikt.
| Duits woord | Lijkt op | Betekent echt |
| bekommen | bekomen | krijgen |
| dürfen | durven | mogen |
| schlimm | slim | erg, ernstig |
| mögen | mogen | graag lusten |
| Rat | rat | raad, advies |
| Bad | bad | badkamer of zwembad |
| fahren | varen | rijden |
| also | ook | dus |
| billig | billijk | goedkoop |
| Kleid | kleed | jurk |
Tijdsindeling
De meeste punten die op een leestoets verloren gaan, gaan verloren aan de laatste tekst waar geen tijd meer voor was. Reken daarom vooraf uit hoeveel tijd je per tekst hebt.
| Fase | Deel van de tijd | Bij 60 minuten en 3 teksten |
| Overzicht en vragen lezen | 10 procent | ongeveer 6 minuten in totaal |
| Tekst 1 met vragen | 25 procent | ongeveer 15 minuten |
| Tekst 2 met vragen | 25 procent | ongeveer 15 minuten |
| Tekst 3 met vragen | 25 procent | ongeveer 15 minuten |
| Controle en twijfelvragen | 15 procent | ongeveer 9 minuten |
Twee regels die daarbij horen. Sla een vraag over als je er langer dan twee minuten aan bezig bent en zet er een streepje bij. En laat nooit een antwoord leeg: bij meerkeuze heb je bij gokken altijd nog kans, bij een lege regel niet.
Fouten die het vaakst punten kosten
- Antwoorden uit je eigen kennis. Het antwoord moet in de tekst staan, ook als je zelf iets anders weet.
- Een negatie missen. Woorden als nicht, kein, nie en niemand veranderen de betekenis compleet. Lees ze twee keer.
- Een valse vriend vertrouwen. Bekommen betekent krijgen en niet bekomen. Toets je gok altijd tegen de rest van de zin.
- Bij een open vraag te veel opschrijven. Geef precies wat gevraagd wordt en niet de hele alinea in het Nederlands.
- Signaalwoorden overslaan. Bij een vraag naar een mening of een reden zit het antwoord bijna altijd direct achter aber, deshalb of weil.
- De laatste tekst afraffelen. Verdeel je tijd vooraf en houd je eraan.
Veelgestelde vragen
Wat zijn signaalwoorden in het Duits?
Signaalwoorden zijn woorden die aangeven wat er in de tekst gaat gebeuren: een tegenstelling (aber, trotzdem, obwohl), een oorzaak (weil, denn), een gevolg (deshalb, also), een opsomming (außerdem, zudem) of een conclusie (insgesamt, zusammenfassend). Ze helpen je de structuur van een tekst te volgen zonder elk woord te kennen.
Hoe pak ik een Duitse leestoets aan?
Lees eerst de titel en de tussenkopjes, dan alle vragen, en pas daarna de tekst in een keer door zonder te stoppen bij onbekende woorden. Werk de vragen daarna een voor een af en onderstreep steeds de regel waar het antwoord staat. Sla vragen over waar je langer dan twee minuten aan bezig bent.
Moet ik alle woorden kennen om een leestoets te halen?
Nee. Een leestoets test of je de structuur van een tekst kunt volgen, niet of je elk woord kent. Je kunt onbekende woorden vaak plaatsen door samenstellingen te splitsen, naar de verwantschap met het Nederlands te kijken en het signaalwoord in de zin te gebruiken.
Wat betekent also in het Duits?
Also betekent dus en niet ook. Ook is in het Duits auch. Dit is een van de vaakst verwarde woorden op een leestoets, omdat also er precies zo uitziet als het Nederlandse woord met een andere betekenis.
Wat doe ik bij een juist of onjuist vraag als ik het niet zeker weet?
Zoek de precieze regel in de tekst. Staat de bewering er niet letterlijk, dan is het antwoord onjuist, ook als de bewering in het echt waar zou zijn. Een leestoets toetst alleen wat in de tekst staat.
Hoeveel tijd besteed ik per tekst?
Verdeel driekwart van je tijd gelijk over de teksten, gebruik ongeveer een tiende aan het begin om de vragen te lezen en houd ongeveer een zesde over voor controle en twijfelvragen. Bij een toets van 60 minuten met drie teksten komt dat neer op ongeveer 15 minuten per tekst.
Deel deze pagina met je vrienden
Dit zeggen leerlingen en ouders
Toetsmij: de steun in de rug die elk kind verdient
Als ouder wil je maar één ding: dat je kinderen gezien worden, uitgedaagd worden en het vertrouwen krijgen dat ze méér kunnen dan ze zelf soms denken. Voor ons is Toetsmij daarin een gamechanger geweest.
Onze oudste dochter begon ooit op mavo-kader. Een lieve, slimme meid, maar soms onzeker en zoekend naar structuur. Dankzij de toetsen van Toetsmij.....helder, betrouwbaar, precies op niveau en altijd met ruimte om te groeien kreeg ze stap voor stap het vertrouwen dat ze het wél kon.
En hoe.
Ze stroomde door naar de havo, haalde haar diploma en volgt nu op eigen kracht de lerarenopleiding. Dat is niet alleen haar verdienste, maar ook het resultaat van materialen die haar serieus namen en haar lieten zien waar ze stond en waar ze naartoe kon.
Ook onze jongste dochter profiteert nu van Toetsmij. Ze doet op school al een aantal vakken op hoger niveau, en juist daar is Toetsmij een uitkomst. De toetsen sluiten perfect aan, dagen uit zonder te overweldigen en geven precies de feedback die ze nodig heeft om verder te groeien.
Het voelt alsof er iemand meedenkt, iemand die begrijpt dat elk kind anders leert en dat kwaliteit het verschil maakt.
Wat Toetsmij voor ons bijzonder maakt:
- Super betrouwbaar, e weet dat de toetsen kloppen, aansluiten en eerlijk meten.
- Meedenkend, het voelt alsof er altijd iemand achter de schermen staat die begrijpt wat leerlingen nodig hebben.
- Topkwaliteit geen rommel, geen gokwerk, maar echt professioneel materiaal waar scholen jaloers op zouden zijn.
Voor ons is Toetsmij niet zomaar een hulpmiddel. Het is een partner in de ontwikkeling van onze kinderen. Een stille kracht die hen helpt groeien, bloeien en boven zichzelf uitstijgen.
En als trotse ouder kan ik maar één ding zeggen:
Dankjewel, Toetsmij. Jullie maken écht het verschil.
Hele fijne en goede ondersteuning bij…
Hele fijne en goede ondersteuning bij de voorbereiding van de middelbare school toetsen. Havo/vwo brugjaren gebruik gemaakt van Toetsmij. Realistische toetsen. Vraag en antwoorden zijn top. Cijfers zijn omhoog gegaan maar ook het begrip van de stof en hoe een toets is opgebouwd. Goede snelle communicatie met de organisatie. Kortom een aanrader!!!
Eindelijk goede punten!
Mijn dochter heeft vorig jaar haar examen vmbo-GT niet gehaald! Dit jaar was dus extra stress! We zijn gewend en zo liep het nu ook weer dat ze het net op het randje vaak net red. Maarja we wilden geen herhaling van vorig jaar! In de laatste maanden hebben we toen toch gekozen voor toetsmij. Sceptisch maar toch wel te proberen. En nu is ze gewoon geslaagd met hoge punten!!!!!
Ik denk dat dat o.a komt omdat ze geen lezer is en daardoor niets bijblijft. Toetsmij is doen. Ik zeg aanrader!!!!
Zoek in meer dan 10.000 toetsen
Echte toetsvragen, precies aansluitend op jouw lesmethode en leerjaar. Voor alle klassen en alle niveaus