Een Duitse brief schrijven: formeel, informeel en de juiste aanhef

Eerst bepalen: formeel of informeel

Dit is de belangrijkste keuze en je maakt hem voordat je een woord schrijft. Kijk naar de opdracht: aan wie schrijf je?

Twijfel je, kies dan formeel. Een te formele brief aan een leeftijdgenoot is een klein smaakverschil; een informele brief aan een bedrijf is een echte fout die punten kost.

De opbouw van een Duitse brief

Elke brief, formeel of informeel, heeft dezelfde vijf onderdelen. Op een toets krijg je meestal drie of vier punten die je moet verwerken, en die horen in het middendeel.

Let op de leestekens na de aanhef. In het Duits komt er een komma en gaat de volgende regel verder met een kleine letter, tenzij het eerste woord een zelfstandig naamwoord is of Sie of Ich. Dus: Liebe Anna, en op de volgende regel wie geht es dir?

De aanhef

Dit is het onderdeel waar de meeste punten weggeven worden, omdat er per situatie een vaste formule voor is.

De valkuil zit in de uitgang. Sehr geehrter Herr met een r voor een man, sehr geehrte Frau zonder r voor een vrouw. Datzelfde bij Lieber Tim en Liebe Anna. Het is een uitgang van een bijvoeglijk naamwoord en die volgt het geslacht van de persoon.

De afsluiting

Na de afsluiting komt geen komma. Op de volgende regel zet je je naam. In een formele brief schrijf je je voor- en achternaam, in een informele brief alleen je voornaam.

Standaardzinnen die je kunt hergebruiken

Op een toets levert het veel tijd op als je een paar vaste zinnen paraat hebt. Dit zijn zinnen die in bijna elke opdracht passen.

Openen en de reden noemen

Vragen stellen

Afsluiten

De constructie Ich würde gern wissen, wann ... is een goede investering, want je kunt er elke vraag in hangen en hij klinkt netjes. Let op dat het werkwoord in de bijzin naar achteren gaat: Ich würde gern wissen, wann das Museum öffnet.

Datum, adres en z.Hd.

In een formele brief horen een adres en een datum. De notatie wijkt af van het Nederlands, dus dit is een punt waar snel iets misgaat.

De afkorting z.Hd. is het Duitse equivalent van t.a.v. Je zet hem op een eigen regel boven of onder de bedrijfsnaam. In e-mails wordt hij weinig gebruikt: daar zet je de naam simpelweg in de aanhef.

De maandnamen krijgen in het Duits altijd een hoofdletter: Januar, Februar, März, April, Mai, Juni, Juli, August, September, Oktober, November, Dezember. Datzelfde geldt voor de dagen: Montag, Dienstag, Mittwoch, Donnerstag, Freitag, Samstag, Sonntag.

Modelbrief: formeel

Een aanvraag bij een jeugdherberg, met de drie punten die je in een opdracht typisch moet verwerken: een reservering, een vraag over de prijs en een vraag over de bereikbaarheid.

• Amsterdam, den 12. Mai 2026
• Sehr geehrte Damen und Herren,
• ich habe Ihre Jugendherberge im Internet gefunden und möchte gern ein Zimmer reservieren.
• Meine Klasse und ich kommen im Juli nach Berlin. Wir sind zwanzig Schüler und zwei Lehrer. Wir möchten vom 6. bis zum 10. Juli bleiben, also vier Nächte.
• Könnten Sie mir bitte mitteilen, wie hoch die Kosten pro Person und Nacht sind? Ich würde außerdem gern wissen, ob das Frühstück im Preis enthalten ist.
• Eine letzte Frage: wie kommen wir vom Hauptbahnhof zu Ihnen? Gibt es eine direkte Verbindung mit der U-Bahn?
• Ich freue mich auf Ihre Antwort und bedanke mich im Voraus für Ihre Mühe.
• Mit freundlichen Grüßen
• Lisa de Vries

Let op de vier dingen die deze brief goed doet: de aanhef met een komma en daarna een kleine letter, Sie en Ihnen consequent met een hoofdletter, elk punt uit de opdracht in een eigen alinea, en een afsluitende zin voor de groet.

Modelbrief: informeel

Een mail aan een uitwisselingsleerling, met dezelfde structuur maar in de du-vorm.

• Liebe Anna,
• vielen Dank für deine Mail! Es war schön, von dir zu hören.
• Du hast gefragt, was ich in den Ferien mache. Ich fahre mit meiner Familie eine Woche nach Frankreich und danach arbeite ich in einem Supermarkt. Ich möchte nämlich Geld für ein neues Fahrrad sparen.
• Du wolltest auch wissen, wie es in der Schule läuft. Ganz gut, aber Mathe finde ich schwierig. Deutsch mag ich am liebsten, weil wir viel sprechen.
• Ich habe noch eine Frage: kommst du im Herbst nach Amsterdam? Meine Eltern sagen, du kannst bei uns schlafen. Schreib mir bitte bald zurück.
• Liebe Grüße
• Lisa

Deze brief gebruikt een truc die punten oplevert: elke alinea begint met een verwijzing naar wat de ander heeft gevraagd (Du hast gefragt, Du wolltest auch wissen). Zo laat je zien dat je alle punten uit de opdracht hebt behandeld en dat is precies waar de beoordelaar op let.

Checklist voor het inleveren

• Is de aanhef de juiste vorm, met de goede uitgang voor man of vrouw?
• Staat er een komma na de aanhef en begint de volgende regel met een kleine letter?
• Gebruik je consequent Sie of consequent du? Wissel je niet halverwege?
• Zijn Sie, Ihnen en Ihr in een formele brief met een hoofdletter geschreven?
• Hebben alle zelfstandige naamwoorden een hoofdletter?
• Staan alle punten uit de opdracht erin, elk in een eigen alinea?
• Staat het werkwoord op de tweede plaats in de hoofdzaak en achteraan in de bijzin?
• Is de afsluiting zonder komma en staat je naam eronder?
• Klopt de datumnotatie met een punt achter de dag en een hoofdletter bij de maand?
• Heb je nergens een Nederlandse woordorde overgenomen, zoals ich habe gegangen nach Hause?

Loop deze lijst echt langs, ook als je tijd bijna om is. Het zijn allemaal punten die je in twee minuten kunt controleren en die per stuk een half punt of een punt waard zijn.

Deel deze pagina met je vrienden