Wat is inflatie?
In dit artikel leer je wat inflatie is en hoe je een procentuele prijsstijging berekent. Ook lees je hoe bestedingsinflatie en kosteninflatie ontstaan, wat hyperinflatie is en wie er last van inflatie heeft.
Samenvatting
Inflatie betekent dat het gemiddelde prijsniveau stijgt, waardoor je met dezelfde hoeveelheid geld minder kunt kopen. Je bepaalt de procentuele prijsstijging door het verschil tussen de nieuwe en oude prijs te delen door de oude prijs. Inflatie kan ontstaan door sterke bestedingen of door stijgende kosten bij bedrijven. Bij extreem snelle en aanhoudende prijsstijgingen spreek je van hyperinflatie.
Van inflatie is sprake wanneer het gemiddelde prijsniveau van goederen en diensten in een land stijgt. De verandering wordt meestal als percentage over een bepaalde periode weergegeven.
Het gaat om een gemiddelde: bij 3% inflatie hoeft niet ieder product precies 3% duurder te worden. Sommige prijzen stijgen sterker, andere minder en sommige kunnen zelfs dalen. De consumentenprijsindex volgt daarom de prijsontwikkeling van een breed pakket goederen en diensten. Als prijzen gemiddeld stijgen en je inkomen gelijk blijft, daalt je koopkracht. Inflatie wordt daarom ook geldontwaarding genoemd, want het geld wordt als het ware minder waard. Met dezelfde euro kun je minder kopen.
Hoe bereken je de inflatie?
Voor een eenvoudige procentuele prijsstijging gebruik je dezelfde basisformule als bij veel inflatieopgaven: (nieuwe prijs − oude prijs) ÷ oude prijs × 100%. Gaat de opgave over een representatief pakket goederen en diensten, dan geeft zo’n procentuele stijging de ontwikkeling van het gemiddelde prijsniveau weer. De oude prijs of oude waarde staat in de noemer, omdat je meet hoeveel er ten opzichte van het uitgangspunt is bijgekomen.
Voorbeeld: één bioscoopkaartje
Vorig jaar kostte een bioscoopkaartje € 10,00 en dit jaar kost het € 10,40. De prijs is dus € 0,40 gestegen. De prijsstijging van dit kaartje is 4% (want: € 0,40 ÷ € 10,00 × 100% = 4%).
De prijs van één product zegt nog niets over de inflatie van een heel land. Daarom volgt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de prijsontwikkeling van een breed pakket goederen en diensten. De verandering van het totale prijsniveau levert de inflatiemaatstaf op, de consumentenprijsindex of cpi: een indexcijfer waarmee prijsniveaus tussen perioden kunnen worden vergeleken.
Voorbeeld: een mandje van drie producten
Stel dat een mandje bestaat uit een brood, een liter melk en een pak koffie. Vorig jaar kostte dat mandje samen € 8,00 en dit jaar € 8,40. Het mandje is dus € 0,40 duurder en de inflatie komt uit op 5% (want: € 0,40 ÷ € 8,00 × 100% = 5%). Dat is dus een gemiddelde. Misschien werd de melk wel 50% duurder en het brood juist 30% goedkoper. In het gemiddelde inflatiecijfer is dat niet te zien.
Check dit!
Voor een procentuele prijsstijging geldt: (nieuwe prijs − oude prijs) ÷ oude prijs × 100%. De oude prijs staat in de noemer. Vraag jezelf na het rekenen af of je een losse prijs hebt vergeleken of het gemiddelde prijsniveau waarop de inflatie betrekking heeft.
Hoe ontstaat inflatie?
Voor je toets moet je twee oorzaken van inflatie uit elkaar kunnen houden. Bij bestedingsinflatie willen mensen samen meer kopen dan er gemaakt kan worden. De schappen raken leeg, en dan kunnen verkopers hun prijs verhogen zonder klanten kwijt te raken. Bij kosteninflatie zit het aan de andere kant. De bedrijven zijn zelf duurder uit, bijvoorbeeld doordat de kosten van grondstoffen, energie of lonen stijgen, en die hogere kosten rekenen ze door aan de klant.
| Soort inflatie | Waar het begint | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Bestedingsinflatie | Bij de kopers: iedereen wil tegelijk meer kopen dan er is | Er zijn te weinig festivaltickets voor te veel liefhebbers, dus de prijs schiet omhoog |
| Kosteninflatie | Bij de bedrijven: hun eigen kosten lopen op | De bakker betaalt meer voor meel en energie en verhoogt de prijs van zijn brood |
Een lagere inflatie betekent niet dat het gemiddelde prijsniveau daalt. Zakt de inflatie van 5% naar 2%, dan stijgen de prijzen gemiddeld nog steeds, maar minder snel. Pas wanneer het gemiddelde prijsniveau daadwerkelijk daalt, spreek je van deflatie.
Wat is hyperinflatie?
Bij hyperinflatie stijgt het prijsniveau extreem snel en verliest geld in korte tijd veel koopkracht. Mensen hebben dan een sterke prikkel om ontvangen geld snel uit te geven, terwijl spaargeld snel aan reële waarde kan verliezen. Als het vertrouwen in geld ernstig afneemt, gaan mensen mogelijk uitwijken naar andere betaalmiddelen of directe ruil.
Wie heeft er last van inflatie?
Inflatie raakt niet iedereen op dezelfde manier. Als je een spaarrekening hebt met een spaarrente die lager is dan de inflatie, verlies je koopkracht. Bij een bestaande schuld met een vast nominaal bedrag kan inflatie de reële waarde van die schuld verlagen, al betekent dat niet automatisch dat iedere lener beter af is. Stijgt je inkomen ongeveer even hard als de prijzen, dan blijft je koopkracht ongeveer gelijk.
Inflatie laat goed zien waarom de waarde van geld afhangt van wat je ermee kunt kopen. De bredere samenhang met ruil, geld en vertrouwen staat in ons artikel over ruil en geld in de economie. Oefen daarna met prijsstijgingen, oorzaken van inflatie en koopkracht met onze oefentoetsen over dit onderwerp!
Deel deze pagina met je vrienden
Dit zeggen leerlingen en ouders
Toetsmij: de steun in de rug die elk kind verdient
Als ouder wil je maar één ding: dat je kinderen gezien worden, uitgedaagd worden en het vertrouwen krijgen dat ze méér kunnen dan ze zelf soms denken. Voor ons is Toetsmij daarin een gamechanger geweest.
Onze oudste dochter begon ooit op mavo-kader. Een lieve, slimme meid, maar soms onzeker en zoekend naar structuur. Dankzij de toetsen van Toetsmij.....helder, betrouwbaar, precies op niveau en altijd met ruimte om te groeien kreeg ze stap voor stap het vertrouwen dat ze het wél kon.
En hoe.
Ze stroomde door naar de havo, haalde haar diploma en volgt nu op eigen kracht de lerarenopleiding. Dat is niet alleen haar verdienste, maar ook het resultaat van materialen die haar serieus namen en haar lieten zien waar ze stond en waar ze naartoe kon.
Ook onze jongste dochter profiteert nu van Toetsmij. Ze doet op school al een aantal vakken op hoger niveau, en juist daar is Toetsmij een uitkomst. De toetsen sluiten perfect aan, dagen uit zonder te overweldigen en geven precies de feedback die ze nodig heeft om verder te groeien.
Het voelt alsof er iemand meedenkt, iemand die begrijpt dat elk kind anders leert en dat kwaliteit het verschil maakt.
Wat Toetsmij voor ons bijzonder maakt:
- Super betrouwbaar, e weet dat de toetsen kloppen, aansluiten en eerlijk meten.
- Meedenkend, het voelt alsof er altijd iemand achter de schermen staat die begrijpt wat leerlingen nodig hebben.
- Topkwaliteit geen rommel, geen gokwerk, maar echt professioneel materiaal waar scholen jaloers op zouden zijn.
Voor ons is Toetsmij niet zomaar een hulpmiddel. Het is een partner in de ontwikkeling van onze kinderen. Een stille kracht die hen helpt groeien, bloeien en boven zichzelf uitstijgen.
En als trotse ouder kan ik maar één ding zeggen:
Dankjewel, Toetsmij. Jullie maken écht het verschil.
Hele fijne en goede ondersteuning bij…
Hele fijne en goede ondersteuning bij de voorbereiding van de middelbare school toetsen. Havo/vwo brugjaren gebruik gemaakt van Toetsmij. Realistische toetsen. Vraag en antwoorden zijn top. Cijfers zijn omhoog gegaan maar ook het begrip van de stof en hoe een toets is opgebouwd. Goede snelle communicatie met de organisatie. Kortom een aanrader!!!
Eindelijk goede punten!
Mijn dochter heeft vorig jaar haar examen vmbo-GT niet gehaald! Dit jaar was dus extra stress! We zijn gewend en zo liep het nu ook weer dat ze het net op het randje vaak net red. Maarja we wilden geen herhaling van vorig jaar! In de laatste maanden hebben we toen toch gekozen voor toetsmij. Sceptisch maar toch wel te proberen. En nu is ze gewoon geslaagd met hoge punten!!!!!
Ik denk dat dat o.a komt omdat ze geen lezer is en daardoor niets bijblijft. Toetsmij is doen. Ik zeg aanrader!!!!
Zoek in meer dan 10.000 toetsen
Echte toetsvragen, precies aansluitend op jouw lesmethode en leerjaar. Voor alle klassen en alle niveaus
