Wat is koopkracht?
In dit artikel leer je wat koopkracht is en wat het verschil is tussen je nominale en je reële inkomen. Ook lees je hoe je met de procentuele inkomensstijging en de inflatie kunt bepalen of je koopkracht stijgt of daalt.
Samenvatting
Koopkracht geeft aan hoeveel goederen en diensten je met je inkomen kunt betalen. Daarbij gaat het om de verhouding tussen je inkomen en het prijsniveau. Het bedrag in euro’s is je nominale inkomen; het reële inkomen laat zien wat je met dat bedrag kunt kopen. Stijgen de prijzen sterker dan je inkomen, dan daalt je koopkracht.
Met koopkracht bedoelen economen wat je met je inkomen aan goederen en diensten kunt kopen.
Een stijgend inkomen werkt gunstig voor je koopkracht, terwijl stijgende prijzen de andere kant op werken. De verhouding tussen beide bewegingen bepaalt het resultaat. Daarom zegt een loonsverhoging op zichzelf nog niet of je meer kunt kopen: je moet dus kijken naar je koopkracht. Hoe je dat doet, lees je hieronder.
Wat is het verschil tussen nominaal en reëel inkomen?

Bij koopkracht kijken economen op twee manieren naar inkomen. Het nominale inkomen is het bedrag uitgedrukt in euro’s. Het reële inkomen gaat over wat je met dat bedrag kunt kopen. Blijft je nominale inkomen gelijk terwijl het prijsniveau stijgt, dan daalt je reële inkomen.
| Begrip | Wat het meet | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Nominaal inkomen | Het bedrag in euro’s dat je binnenkrijgt | Op je loonstrook staat € 10,30 per uur |
| Reëel inkomen | Wat je met dat bedrag daadwerkelijk kunt kopen | Van dat uurloon koop je dit jaar minder dan vorig jaar |
Twee manieren om naar hetzelfde loon te kijken. Alleen het reële inkomen zegt iets over je koopkracht.
Hoe bereken je je koopkracht?
In eenvoudige opgaven kun je de verandering van je koopkracht benaderen door twee percentages te vergelijken: verandering koopkracht ≈ procentuele inkomensstijging − inflatie. Een positieve uitkomst betekent dat je koopkracht ongeveer stijgt; bij een negatieve uitkomst daalt die. Het teken ≈ is belangrijk, omdat deze aftreksom een benadering is.
Voorbeeld: je bijbaan bij de supermarkt
Je verdient € 10,00 per uur en krijgt er 3% bij, € 0,30 per uur. Je nominale inkomen is dus gestegen. In datzelfde jaar stijgen de prijzen met 5%. Je koopkracht daalt dan met ongeveer 2% (want: 3% − 5% = −2%). Er komen meer euro’s binnen, maar je kunt er minder voor kopen.
De uitkomst kan ook positief zijn. Stijgt je inkomen sterker dan de prijzen, dan neemt je koopkracht toe.
Voorbeeld: en als het andersom loopt?
Het jaar daarna krijg je er opnieuw 3% bij, maar stijgen de prijzen met maar 1%. Je koopkracht stijgt dan met ongeveer 2% (want: 3% − 1% = 2%). Nu stijgt je koopkracht, omdat je inkomen sterker toeneemt dan het prijsniveau. Aan alleen het bedrag op je loonstrook zie je dat niet; je moet de inkomensstijging met de inflatie vergelijken.
Belangrijk: een loonsverhoging alleen is dus geen bewijs dat je koopkracht stijgt. Vergelijk altijd de procentuele inkomensstijging met de inflatie. In het eerste voorbeeld stijgt het loon met 3%, maar de prijzen met 5%; daardoor daalt de koopkracht ondanks het hogere nominale inkomen.

Check dit!
Controleer bij een koopkrachtvraag twee percentages: de verandering van het inkomen en de inflatie. Is de inkomensstijging groter, dan stijgt de koopkracht ongeveer. Is de inflatie groter, dan daalt ze. Zijn de percentages gelijk, dan blijft de koopkracht in deze eenvoudige benadering ongeveer gelijk.
Koopkracht verbindt inkomen rechtstreeks met de waarde van geld en inflatie. De bredere samenhang met ruil en geld staat in ons artikel over ruil en geld in de economie. Met onze oefentoetsen kun je oefenen met nominaal inkomen, reëel inkomen en koopkrachtberekeningen!
Deel deze pagina met je vrienden
Dit zeggen leerlingen en ouders
Toetsmij: de steun in de rug die elk kind verdient
Als ouder wil je maar één ding: dat je kinderen gezien worden, uitgedaagd worden en het vertrouwen krijgen dat ze méér kunnen dan ze zelf soms denken. Voor ons is Toetsmij daarin een gamechanger geweest.
Onze oudste dochter begon ooit op mavo-kader. Een lieve, slimme meid, maar soms onzeker en zoekend naar structuur. Dankzij de toetsen van Toetsmij.....helder, betrouwbaar, precies op niveau en altijd met ruimte om te groeien kreeg ze stap voor stap het vertrouwen dat ze het wél kon.
En hoe.
Ze stroomde door naar de havo, haalde haar diploma en volgt nu op eigen kracht de lerarenopleiding. Dat is niet alleen haar verdienste, maar ook het resultaat van materialen die haar serieus namen en haar lieten zien waar ze stond en waar ze naartoe kon.
Ook onze jongste dochter profiteert nu van Toetsmij. Ze doet op school al een aantal vakken op hoger niveau, en juist daar is Toetsmij een uitkomst. De toetsen sluiten perfect aan, dagen uit zonder te overweldigen en geven precies de feedback die ze nodig heeft om verder te groeien.
Het voelt alsof er iemand meedenkt, iemand die begrijpt dat elk kind anders leert en dat kwaliteit het verschil maakt.
Wat Toetsmij voor ons bijzonder maakt:
- Super betrouwbaar, e weet dat de toetsen kloppen, aansluiten en eerlijk meten.
- Meedenkend, het voelt alsof er altijd iemand achter de schermen staat die begrijpt wat leerlingen nodig hebben.
- Topkwaliteit geen rommel, geen gokwerk, maar echt professioneel materiaal waar scholen jaloers op zouden zijn.
Voor ons is Toetsmij niet zomaar een hulpmiddel. Het is een partner in de ontwikkeling van onze kinderen. Een stille kracht die hen helpt groeien, bloeien en boven zichzelf uitstijgen.
En als trotse ouder kan ik maar één ding zeggen:
Dankjewel, Toetsmij. Jullie maken écht het verschil.
Hele fijne en goede ondersteuning bij…
Hele fijne en goede ondersteuning bij de voorbereiding van de middelbare school toetsen. Havo/vwo brugjaren gebruik gemaakt van Toetsmij. Realistische toetsen. Vraag en antwoorden zijn top. Cijfers zijn omhoog gegaan maar ook het begrip van de stof en hoe een toets is opgebouwd. Goede snelle communicatie met de organisatie. Kortom een aanrader!!!
Eindelijk goede punten!
Mijn dochter heeft vorig jaar haar examen vmbo-GT niet gehaald! Dit jaar was dus extra stress! We zijn gewend en zo liep het nu ook weer dat ze het net op het randje vaak net red. Maarja we wilden geen herhaling van vorig jaar! In de laatste maanden hebben we toen toch gekozen voor toetsmij. Sceptisch maar toch wel te proberen. En nu is ze gewoon geslaagd met hoge punten!!!!!
Ik denk dat dat o.a komt omdat ze geen lezer is en daardoor niets bijblijft. Toetsmij is doen. Ik zeg aanrader!!!!
Zoek in meer dan 10.000 toetsen
Echte toetsvragen, precies aansluitend op jouw lesmethode en leerjaar. Voor alle klassen en alle niveaus