Globalisering in de aardrijkskunde: een wereld die steeds meer verbonden is

Binnen het vak aardrijkskunde in de onderbouw gaat globalisering over hoe landen, bedrijven en mensen wereldwijd met elkaar verbonden zijn. In deze tekst leer je meer over wat globalisering is, hoe verbonden de wereld is en hoe belangrijk internationale samenwerking en wereldhandel zijn. We leggen je alle belangrijke begrippen rondom globalisering uit en geven je herkenbare voorbeelden om alles nog duidelijker te maken.

Wat is globalisering?

Globalisering betekent dat landen wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden raken. Er zijn veel voorbeelden van globalisering in je dagelijks leven terug te vinden. Denk maar eens na over onderstaande vragen:

Waar wordt de kleding die je draagt gemaakt?
Waar komt het eten dat je graag eet oorspronkelijk vandaan?
Uit welke landen komen de influencers die je graag volgt op sociale media?
Uit welke taal komen veel woorden die we dagelijks gebruiken?

Zo zie je dat de verbondenheid van de wereld constant in je dagelijks leven aanwezig is.

Betere verbindingen zorgen ervoor dat de afstanden op de wereld steeds kleiner lijken. Er wordt wereldwijd veel gereisd en sociale media, zoals Instagram, Snapchat en TikTok, zorgen ervoor dat ervaringen met mensen over de hele wereld gedeeld kunnen worden. Wereldwijde contacten worden steeds gemakkelijker te onderhouden. Dat geldt voor persoonlijke contacten, zoals vrienden, maar ook zakelijke contacten worden makkelijker gelegd. Hierdoor stijgt de internationale handel en verbetert de internationale samenwerking, waardoor er meer producten uit andere landen te koop zijn.

Onthoud:
Globalisering betekent dat landen wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden raken. Er zijn veel voorbeelden van globalisering in je dagelijks leven terug te vinden.

Transport en infrastructuur

Voor globalisering zijn transport en infrastructuur erg belangrijk. Om spullen en mensen snel over de hele wereld te verplaatsen, heb je een goede infrastructuur nodig. Daarbij dragen verschillende soorten infrastructuur allemaal hun eigen steentje bij aan de globalisering.

Type infrastructuur	Veel gebruikt voor:
Havens	Het overzees vervoeren van grote hoeveelheden producten.
Vliegvelden	Personenvervoer en het vervoeren van kostbare producten.
Snelwegen	Personenvervoer en het verspreiden van goederen per vrachtwagen.
Spoorwegen	Personenvervoer en goederenvervoer, met name voor verdere verspreiding vanaf bijvoorbeeld havens.

Nederland is wereldwijd gezien een belangrijk transportland. Ondanks dat we maar een klein land zijn, hebben we de logistiek goed op orde. Rotterdam is een van de grootste havens ter wereld en zelfs de grootste haven van Europa. Schiphol is een belangrijke luchthaven voor internationaal personenvervoer en goederenvervoer. Daardoor speelt Nederland als transportland een erg grote rol in de wereldhandel en daarmee in de globalisering.

Samengevat:
Zonder een goede infrastructuur is globalisering niet mogelijk. Verschillende soorten transport dragen op hun eigen manier bij aan de globalisering.

Wat zijn wereldhandel en internationale productie?

Wereldhandel gaat over het kopen en verkopen van producten tussen landen. Geen enkel land kan alle consumptiegoederen die het nodig heeft volledig zelf produceren. Dit kan verschillende oorzaken hebben:

Soms beschikt een land niet over de juiste grondstoffen, zoals olie of metalen.
Soms heeft een land niet de juiste kennis in huis om gespecialiseerde producten te produceren.
Soms heeft een land te weinig arbeidskrachten om het werk te verrichten.

Internationale handel lost dat soort problemen op.

Tegenwoordig worden veel producten wereldwijd geproduceerd. Daarbij hebben verschillende landen elk hun eigen rol. Het ene land levert bijvoorbeeld de grondstoffen, terwijl het product in een ander land in elkaar wordt gezet en het vervolgens in weer een ander land wordt verkocht.

We nemen de productie van een smartphone als voorbeeld

Grondstoffen komen vaak uit Afrika.

De onderdelen van de telefoon worden in Azië gemaakt.

De smartphone ligt uiteindelijk in Europa in de winkels.

Door deze manier van produceren worden landen wel afhankelijk van elkaar. Problemen binnen de wereldwijde productie worden direct in veel landen gevoeld.

Kortom:
Internationale handel lost veel problemen op en zorgt ervoor dat landen samenwerken bij het produceren van spullen. Hierdoor worden de landen wel afhankelijk van elkaar.

Wat betekent global shift en wat heeft het te maken met arbeid?

In feite is de global shift de verschuiving van economische activiteiten van rijke landen naar arme landen. In de praktijk wordt vooral de productie van goederen naar arme landen verplaatst. Bedrijven doen dat omdat de productie- en loonkosten in die landen lager liggen. Zo kunnen ze goedkoper hun producten produceren, waardoor ze meer winst kunnen maken.

Door de global shift verschuift de arbeid wereldwijd. Dit heeft zowel in rijke landen als in arme landen gevolgen.

Gevolgen global shift rijke landen	Gevolgen global shift arme landen
Veel banen in de industrie en productie verdwijnen.	Er komen veel banen in de productie en industrie bij.
De nadruk komt meer te liggen op banen binnen de dienstverlening en werk waar specialistische kennis voor nodig is.	Meer mensen kunnen aan het werk, wat een positieve invloed heeft op de economische groei en welvaart.
Voor bepaalde groepen mensen kan het lastig zijn om aan een baan te komen.	Lokale bedrijven verdwijnen, omdat ze niet met de grote internationale bedrijven kunnen concurreren.
Grotere ongelijkheid tussen ‘geschoolde’ en ‘ongeschoolde’ mensen.	Meer ongelijkheid en hogere kosten voor levensonderhoud door inflatie.

Zo zie je dat de global shift wereldwijd veel invloed heeft en zowel voor kansen als voor uitdagingen zorgt.

Samengevat:
Het verplaatsen van economische activiteiten van rijke landen naar arme landen heet de global shift. Dit heeft wereldwijd zowel positieve als negatieve gevolgen.

Wat zijn de voor- en nadelen van globalisering?

Globalisering heeft zowel voor- als nadelen. We zetten de belangrijkste voor- en nadelen duidelijk voor je op een rijtje.

Voordelen	Nadelen
Bedrijven kunnen hun producten wereldwijd produceren, wat voor lagere prijzen zorgt.	Globalisering kan tot veel ongelijkheid leiden, zowel tussen landen als binnen landen.
Bedrijven kunnen hun producten wereldwijd verkopen, wat voor veel groei zorgt.	In veel lagelonenlanden zijn de arbeidsomstandigheden slecht en verdienen mensen (te) weinig, terwijl de producten die zij maken in rijke landen voor veel geld worden verkocht.
Consumenten genieten van economische groei, werkgelegenheid, lagere prijzen en meer keuze in de winkels.	Vliegreizen, wereldwijde transporten en internationale productie hebben allemaal een negatief effect op het milieu en kunnen voor milieuproblemen zorgen.
Kennisuitwisseling en samenwerking tussen mensen uit verschillende landen is goed voor de wereldwijde ontwikkeling, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg.
Op privégebied kunnen internationale contacten erg waardevol zijn.

Binnen het vak aardrijkskunde in de onderbouw van het voortgezet onderwijs is het belangrijk dat je zelf kritisch nadenkt over de voor- en nadelen van globalisering. Denk bijvoorbeeld na over de volgende vragen:

Welke landen en mensen profiteren van de globalisering?
Voor wie brengt de globalisering vooral problemen met zich mee?
Wat kunnen landen doen om dit soort problemen aan te pakken?

Kortom:
Globalisering heeft veel voordelen, maar kent ook zeker nadelen. Het is belangrijk om hier zelf kritisch over na te denken.

Oefenen met globalisering in aardrijkskunde

Binnen het vak aardrijkskunde komt globalisering in de onderbouw van het voortgezet onderwijs regelmatig aan bod. Daarbij is het belangrijk dat je weet wat globalisering is. Ook moet je weten wat wereldhandel, transport en de global shift met globalisering te maken hebben en denk je kritisch na over de voor- en nadelen van globalisering. Wil je op je eigen niveau oefenen met vragen over globalisering? Op Toets-mij.nl vind je oefentoetsen voor aardrijkskunde die precies aansluiten op wat jij moet leren.