Wat is een budgetlijn?

Economie
budgetlijn
budgetset
grafiek lezen
ToetsMij
2m leestijd
Laatst gewijzigd 24 aug 2026

Een budgetlijn laat in een grafiek zien welke combinaties van twee producten je met een bepaald budget precies kunt betalen. Op de lijn besteed je het hele budget. Combinaties onder de lijn zijn ook betaalbaar; dan houd je zelfs nog budget over. Samen vormen de lijn en het gebied eronder de budgetset. Boven de lijn is je budget niet groot genoeg.

Op de assen staan twee producten. Bij een gelijk budget en gelijke prijzen betekent meer van het ene product dat je minder van het andere kunt kopen. De budgetlijn maakt zo zichtbaar welke combinaties binnen je keuze passen en welke behoeften je kunt vervullen.

Hoe teken je een budgetlijn?

Budgetlijn in de economie
De budgetlijn van Jonas (zie het voorbeeld hieronder).

Je hebt maar twee punten nodig, en die vind je met een deelsom. Reken eerst uit hoeveel je van het ene product kunt kopen als je al je geld daaraan besteedt, en zet dat punt op de as. Doe daarna hetzelfde voor het andere product. Trek een rechte lijn tussen die twee punten, en je bent klaar.

Voorbeeld: de budgetlijn van Jonas

Jonas heeft 60 euro te besteden. Een boek kost 20 euro, een bioscoopkaartje 10 euro. Besteedt hij alles aan boeken, dan kan hij er 3 kopen. Besteedt hij alles aan de bioscoop, dan kan hij 6 kaartjes krijgen. Zet 3 op de boekenas en 6 op de kaartjesas, trek er een lijn tussen, en je hebt zijn budgetlijn. Elke combinatie op die lijn kost hem precies 60 euro: 2 boeken en 2 kaartjes bijvoorbeeld, of 1 boek en 4 kaartjes.

Wat gebeurt er als je budget of een prijs verandert?

Krijgt Jonas er geld bij, dan schuift zijn hele budgetlijn evenwijdig naar buiten. Hij kan van beide producten meer kopen, terwijl de verhouding tussen de prijzen gelijk blijft. Hoeveel je te besteden hebt, hangt af van je inkomen. Wordt alleen het bioscoopkaartje duurder, bijvoorbeeld 15 euro, dan verandert alleen het eindpunt op die as. Hij kan nog 4 kaartjes kopen in plaats van 6, terwijl het boekenpunt op 3 blijft. De lijn draait dus naar binnen; zie de grafiek hierboven.

Bij een verandering van één prijs verschuift niet de hele budgetlijn. Alleen het bijbehorende eindpunt verandert, waardoor de lijn draait. Zo kun je bij een toetsvraag meteen controleren of je de juiste beweging hebt getekend.

Ook de hoek waaronder de lijn loopt, vertelt iets over opofferingskosten. Bij Jonas kost één extra bioscoopkaartje een half boek: per twee extra kaartjes moet hij één boek opgeven.

Meer over waarom je met een beperkt budget moet kiezen, lees je in ons artikel over schaarste. Oefen daarna met het tekenen en interpreteren van een budgetlijn met een oefentoets!

Wil je oefenen?

Maak nu de voorbeeldtoets economie om te ervaren hoe ToetsMij werkt.

Toetsen ontwikkeld door 200+ vakexperts
Antwoorden, uitwerkingen en toelichtingen
Bewezen resultaat: hogere cijfers, minder stress
ToetsMij

Alle oefentoetsen op ToetsMij worden ontwikkeld door vakexperts met jarenlange ervaring in het voortgezet onderwijs. Het zijn docenten en specialisten die de lesmethodes van binnenuit kennen en dagelijks werken met de boeken en toetsen die leerlingen op school gebruiken. Zij weten als geen ander hoe een goede vraag eruitziet en op welk niveau leerlingen worden getoetst.

Deel deze pagina met je vrienden

Dit zeggen leerlingen en ouders

10

Toetsmij: de steun in de rug die elk kind verdient

Als ouder wil je maar één ding: dat je kinderen gezien worden, uitgedaagd worden en het vertrouwen krijgen dat ze méér kunnen dan ze zelf soms denken. Voor ons is Toetsmij daarin een gamechanger geweest.

Onze oudste dochter begon ooit op mavo-kader. Een lieve, slimme meid, maar soms onzeker en zoekend naar structuur. Dankzij de toetsen van Toetsmij.....helder, betrouwbaar, precies op niveau en altijd met ruimte om te groeien kreeg ze stap voor stap het vertrouwen dat ze het wél kon. 
En hoe. 
Ze stroomde door naar de havo, haalde haar diploma en volgt nu op eigen kracht de lerarenopleiding. Dat is niet alleen haar verdienste, maar ook het resultaat van materialen die haar serieus namen en haar lieten zien waar ze stond en waar ze naartoe kon.

Ook onze jongste dochter profiteert nu van Toetsmij. Ze doet op school al een aantal vakken op hoger niveau, en juist daar is Toetsmij een uitkomst. De toetsen sluiten perfect aan, dagen uit zonder te overweldigen en geven precies de feedback die ze nodig heeft om verder te groeien. 
Het voelt alsof er iemand meedenkt, iemand die begrijpt dat elk kind anders leert en dat kwaliteit het verschil maakt.

Wat Toetsmij voor ons bijzonder maakt:
- Super betrouwbaar, e weet dat de toetsen kloppen, aansluiten en eerlijk meten. 
- Meedenkend, het voelt alsof er altijd iemand achter de schermen staat die begrijpt wat leerlingen nodig hebben. 
- Topkwaliteit geen rommel, geen gokwerk, maar echt professioneel materiaal waar scholen jaloers op zouden zijn. 

Voor ons is Toetsmij niet zomaar een hulpmiddel. Het is een partner in de ontwikkeling van onze kinderen. Een stille kracht die hen helpt groeien, bloeien en boven zichzelf uitstijgen.

En als trotse ouder kan ik maar één ding zeggen: 
Dankjewel, Toetsmij. Jullie maken écht het verschil.

Marco Braspenning
10

Hele fijne en goede ondersteuning bij…

Hele fijne en goede ondersteuning bij de voorbereiding van de middelbare school toetsen. Havo/vwo brugjaren gebruik gemaakt van Toetsmij. Realistische toetsen. Vraag en antwoorden zijn top. Cijfers zijn omhoog gegaan maar ook het begrip van de stof en hoe een toets is opgebouwd. Goede snelle communicatie met de organisatie. Kortom een aanrader!!!

Mea
10

Eindelijk goede punten!

Mijn dochter heeft vorig jaar haar examen vmbo-GT niet gehaald! Dit jaar was dus extra stress! We zijn gewend en zo liep het nu ook weer dat ze het net op het randje vaak net red. Maarja we wilden geen herhaling van vorig jaar! In de laatste maanden hebben we toen toch gekozen voor toetsmij. Sceptisch maar toch wel te proberen. En nu is ze gewoon geslaagd met hoge punten!!!!!

Ik denk dat dat o.a komt omdat ze geen lezer is en daardoor niets bijblijft. Toetsmij is doen. Ik zeg aanrader!!!!

Thera Ploegmakers , Vlijmen

Zoek in meer dan 10.000 toetsen

Echte toetsvragen, precies aansluitend op jouw lesmethode en leerjaar. Voor alle klassen en alle niveaus

Ik zit in het
en doe
ik wil beter worden in